نمایش کاریکاتور درس شیمی دانش آموزان در هفته معلم
ارسال توسط درویشی
حالت چهارم آب
محققان آمریکایی موفق شدند علاوه بر سه حالت موجود آب ،از حالت چهارم آن پرده بر دارند.
خبرگزاری مهر: محققان آمریکایی موفق شدند علاوه بر سه حالت موجود آب ،از حالت چهارم آن پرده بر دارند. تا کنون سه وضعیت جامد، مایع و گاز برای آب متصور می شد اما پژوهشگران مرکز تحقیقاتی Oak Ridge National Lab آمریکا توانستند با قرار دادن آب تحت فشار قوی شاهد حالت چهارم آن باشند.
حالت چهارم آب کشف شد
با انجام این آزمایش در واقع مولکول های آب شکل کانالی را به خود گرفتند که دارای شش گوشه است و عرض هر کانال به اندازه ۵ اتم بود. هر کانال ظرفیت قرار دادن یک مولکول را در خود داشت.
نکته قابل توجه این است که مولکول های آب در آن فضای بسیار کوچک ویژگی از خود نشان دادند که فقط در مقیاس کوانتوم دیده می شود و به آن tunneling می گویند.
در واقع حالت tunneling کوانتومی یعنی اینکه ذره و در مقیاس آب، مولکول می تواند بر مانعی که در مسیر آن قرار گفته غلبه کند و در دو طرف آن بطور همزمان باشد.
برای ملموس کردن این تئوری می شود این مثال را زد که وقتی توپی را از بالای یک تپه رها می کنیم پایین می رود و تپه دوم بعنوان یک مانع برای آن بمنظور رسیدن به آن طرف تپه محسوب می شود اما زمانیکه بحث tunneling کوانتوم مطرح می شود این توپ می تواند به راحتی به آن طرف تپه دوم که بعنوان مانع برای آن تلقی شده بود برود و حتی به داخل آن نفوذ کند و همرمان در هر دو طرف باشد.
در فیزیک کوانتوم اگر اتمی فاقد انرژی لازم باشد نمی تواند از روی یک مانع عبور کند. در واقع شرایط بوجود آمده برای مولکول های آب شرایطی شبیه به فیزیک کوانتوم را برای آن بوجود آورد که از آن حالت چهارم آب یاد می شود.
به عبارت دیگر اتم های اکسیژن و هیدروژن مولکول آب جدا می شوند و بطور همزمان دوباره در شش گوشه کانال حاضر می شوند.
نتیجه این تحقیق در نشریه Phsysical review Letters منتشر شده است.
نظریه های اتمی در یک نگاه
١ دموکريت: تشكيل مواد از ذره هاي کوچك و تجزيه ناپذير به نام اتم.
٢ تالس : معرفي آب به عنوان عنصر اصلي سازنده ي جهان.
٣ ارسطو : افزودن ٣ عنصر هوا ، خاك و آتش در کنار آب.
٤ بويل: معرفي عنصر (ماده ي غير قابل تبديل به مواد ساده تر).
٥ دالتون: ارائه ي نظريه ي اتمي در ٧ بند:
١) ماده از ذره هاي تجزيه ناپذيري به نام اتم ساخته شده است.
٢) همه ي اتم هاي يك عنصر مشابه يكديگرند.
٣)اتم ها نه به وجود مي آيند و نه از بين مي روند.
٤) همه ي اتم هاي يك عنصر جرم يكسان و خواص شيميايي مشابه أي دارند.
٥) اتم ها به هم متصل مي شوند و مولكول ها را به وجود مي آورند.
٦) در هر مولكول همواره نوع و تعداد نسبي اتم هاي سازنده ي آن يكسان است.
٧) واکنش شيميايي ، جابه جايي يا تغيير در اتصال اتم ها در مولكول هاست.
٦ فارادي: وقوع واکنش به هنگام برقكافت (زمينه ي کشف الكترون).
٧ تامسون: آزمايش بر روي لوله پرتوي کاتدي و ٤ نتيجه گيري زير:
١) پرتوهاي کاتدي به خط راست حرکت مي کنند.
٢) پرتوهاي کاتدي به هنگام عبور ، گاز رقيق درون لوله را ملتهب مي سازند.
٣) پرتوهاي کاتدي داراي بار الكتريكي منفي هستند.
٤)همه ي مواد داراي الكترون هستند.
هم چنين اندازه گيري نسبت بار به جرم الكترون.
٨ ميليكان: اندازه گيري مقدار بار الكترون.
٩ رونتگن: کشف پرتوهاي ايكس.
١٠ بكرل: کار روي خاصيت فسفرسانس و کشف خاصيت پرتوزايي.
١١ ماري کوري: کار روي مواد پرتوزا وکشف عنصر راديم.
١٢ تامسون: ارائه ي مدل اتمي هندوانه أي با ٤ ويژگي:
١) الكترون ها (با بار منفي) درون ابري کروي (با بار مثبت) پراکنده شده اند.
٢) اتم در مجموع خنثي است(مساوي بودن مقدار بار مثبت با منفي در اتم).
٣) ابر کروي مثبت ، جرم ندارد و جرم اتم به تعداد الكترون هاي آن بستگي دارد.
٤) جرم زياد اتم ، از وجود تعداد بسيار زياد الكترون در آن ناشي مي شود.
١٣ رادرفورد: انجام ٢ آزمايش مهم:
آزمايش اول) عبور پرتوهاي مواد پرتوزا ( راديو اکتيو ) از ميان صفحه هاي باردار و جداسازي ٣ پرتو آلفا، بتاو گاما.
آزمايش دوم) بمباران ورقه ي نازکي از طلا با ذره هاي آلفا و مشاهده ي عبور بخش عمده ي آنها (بدون انحراف) و بازگشت تعداد بسيار اندکي از آنها با زاويه ي بيش از ٩٠ درجه (زمينه ي کشف پروتون).
هم چنين ارائه مدل اتمي هسته دار بر اساس آزمايش دوم:
١) بيش تر حجم اتم را فضاي خالي تشكيل مي دهد.
٢) يك ميدان الكتريكي قوي در اتم وجود دارد.
٣) اتم ها هسته أي بسيارکوچك با جرم بسيار زياد دارند.
١٤ چادويك: کشف نوترون (ذره ي خنثي در هسته ي اتم).
وکشف عدد اتمي
١٥ موزلي: مطالعه روي توليد پرتوهاي ايكس.
١٦ بونزن: اختراع چراغ بونزن، دستگاه طيف بين، طيف نشري خطي.
١٧ آنگستروم: کشف ٤ خط طيف نشري هيدروژن و طول موج آنها.
١٨ بور: ارائه ي مدل اتمي سياره اي براي اتم هيدروژن، با ٦ ويژگي:
١) الكترون در اتم هيدروژن در مسيري دايره أي به دور هسته گردش مي آیند.
٢) انرژي اين الكترون با فاصله ي آن از هسته رابطه ي مستقيم دارد.
٣) اين الكترون فقط مي تواند در فاصله هاي معيني به دور هسته گردش کند و تعداد کمي از اين مدارهاي مجاز (ترازهاي انرژي) در اتم موجود است.
٤) اين الكترون معمولاً در پايين ترين تراز انرژي ممكن (حالت پايه) قرار دارد.
٥) مقدار معيني انرژي، اين الكترون را به تراز بالاتر (حالت برانگيخت) مي فرستد.
٦) الكترون درحالت برانگيخته ناپايدارست وبادادن انرژي به حالت پايه برمي گردد.
١٩ شرودينگر: ارائه ي مدل اتمي کوانتمي با ويژگي هاي زير:
١) مبناي اين مدل، رفتار دوگانه ي الكترون(با تأکيد بر رفتار موجي) مي باشد.
٢) الكترون در فضايي ٣بعدي به نام اوربيتال (به جاي مدار دايره أي) حضور دارد.
٣) هر اوربيتال در اتم با سه عدد کوانتمي ml و l و n مشخص مي شود.
٤) دراين مدل واژه ي لايه هاي الكتروني به جاي ترازهاي انرژي به کارمي رود.
٢٠ پائولي: ارائه ي اصلي معروف به اصل طرد پائولي:
هيچ اوربيتالي در اتم نمي تواند بيش از دو الكترون در خود جاي دهد، يا
در يك اتم، دو الكترون نمي توان يافت که هر چهار عدد کوانتمي آنها برابر باشد.
٢١ هوند: ارائه ي قاعده أي معروف به قاعده ي هوند:
يك زيرلايه ، ابتدا نيمه پر مي شود و سپس شروع به کامل شدن مي نمايد.
سوسک بمب افکن
(صفحه٦٣ كتاب شيمى سوم)
سوسک بمب افکن حشره ای است که تحقیقات زیادی درباره آن انجام شده است. ویژگی قابل توجهى که این حشره دارد این است که از روشهای شیمیایی برای محافظت از خود در برابر دشمنان استفاده می کند. حشره در لحظه های خطر برای دفاع از خود هیدروژن پراكسيد و هیدروکینون را که در بدنش ذخیره شده است به طرف دشمن پرتاب می کند. قبل از شروع نبرد، ساختارهای بخصوصی که موضع ترشحی نامیده می شوند ترکیبی از این دو ماده شیمیایی را می سازند . این ترکیب در محفظه جداگانه ای که محفظه ذخیره شده نامیده می شود قرار می گیرد. این قسمت به قسمت دومی متصل است که محفظه انفجار نامیده می شود. این دو قسمت توسط عضله تنگ شونده از یکدیگر جدا شده اند. هنگامی که حشره ها با خطر مواجه می شوند، درحالی که به طور همزمان عضله های تنگ شونده را شل می کنند، ماهیچه های محفظه انفجار را که احاطه کرده است فشرده و باعث می شود تا مواد شیمیایی موجود در اتاق ذخیره، به سمت اتاق انفجار منتقل شود.
مقدار زیادی حرارت رها شده و تبخیر صورت می گیرد. بخار رها شده و گاز اکسیژن فشار را بر روی دیواره های محفظه انفجار می بندند و این ماده شیمیایی به سمت دشمن از طریق دریچه ای که به بیرون از بدن سوسک منتهی می شود پرتاب می گردد.
برای محققان باعث شگفتی است که چگونه یک حشره قادر است بدون انکه ضرری شامل حالش شود مکانیسم پرقدرتی را در خود نگه داری کند تا به اندازه کافی برای چکاندن ماشه ماده شیمیایی قوی باشد. هیچ شکی نیست که وجود و کارکرد این مکانیسم پیچیده تر از آنست که به خود حشره نسبت داده می شود. همچنین موضوع این مسئله سر بحث است که چگونه سوسک بمب افکن چنین دستگاهی را در بدن کوچک خود که در حدود 2 سانتی متر است جای می دهد در حالی که افراد متخصص آنرا فقط می توانند در آزمایشگاه ها تولید کنند.
تنها حقیقت بارزی که می توان از این مطلب استنتاج کرد این است که حشره نمونه ملموسی از رد فرضیه تکامل می باشد زیرا برای یک چنین مکانیسم شیمیایی پیچیده ای غیر ممکن است که توسط یکسری تغییرات تصادفی شکل گرفته و به نسل بعد انتقال داده بشود. حتی یک نقص کوچک یا عیب در قسمتی از این دستگاه می تواند حیوان را بی دفاع کرده به طوری که خیلی زود کشته ویا منفجر شود.
محلولهای بافر
Ka=[ HCoo-][ H3O+]/[ HCOO H]
H3O+] ویون هیدرونیم را از رابطه ببریم ]=Ka×[HCOOH]/[HCOO-]بیرون غلظت این یون در محلول مستقیما به نسبت غلظت اجزای بافر بستگی داره.اگرنسبت اسید به باز مزدوج آن بالابرودغلظت یون هیدرونیم هم بالامیرود.وبلعکس.
وقتی مقدارکمی اسید قوی اضافه کنیم یون هیدرونیم اضافه شده بامقداراستوکیومتری یون متانوات دربافر واکنش داده ومتانوییک اسید بیشتری تشکیل میشود.درنتیجه غلظت یون متانوات به همان میزان کم میشود که متانوییک اسید افزایش میابد ،بنابراین نسبت غلظتهای اجزای بافر افزایش میابدویون هیدرونیم نیزکمی افزایش پیدا میکند.افزایش مقدارکمی بازقوی،نتیجه معکوس دارد.یون OH-مصرف میشود،زیرا به مقداراستوکیومتری با اسیدازبافر واکنش میده و متانوات تشکیل میدهد.نسبت غلظتهای اجزای بافرکاهش ودرنتیجه غلطت یون هیدرونیم نیز کاهش میابد. ولی تغییر خیلی کم است.درنهایت H3O+یا-OHاضافه شدهرا مصرف میکنند.تازمانیکه یون هیدرونیم یاهیدروکسیل اضافه شده در مقایسه بااجزای بافر کم باشد،تبدیل یکی از اجزای بافربه دیگری تغییر جزیی درنسبت غلظت اجزای بافر میدهدودرنتیجه غلظت یون هیدرونیوم وپی اچ تغییر جزیی خواهند داشت.
ضمن خدمت
کولار
این الیاف که کولار نام گرفت در ساخت چوب اسکی,لاستیکهای رادیال , لنت ترمز ,کابل پلهای معلق و تجهیزات کوهنوردی و از همه مهم تر جلیقه های ضد گلوله به کار گرفته میشود
عناصر تازه کشف شده
ارتباط یون فلئورید و استحکام دندان
دومین ترکیب,کلسیم هیدروکسی فسفات است یا به قول زمین شناسان هیدروکسی آپاتیت,این دو ترکیب به اسید حاصل از تجزیه غذادر دهان حساسندو به دلیل بازی بودن هیدروکسی اپاتیت بیشتر به اسید حساس است.اگر در دوران تشکیل دندان غلظت یون فلئورید کافی باشد, به جای هیدروکسی آپاتیت, فلئورو آپاتیت تشکیل میشود)Ca2F(PO4)
هردو آپاتیت دارای یک ساختمان کلی هستندبه طوریکه از لحاظ کلی ساختمان دندان تغییر نمیکند ولی چون فلوورو آپاتیت خاصیت بازی هیدروکسی را ندارد کمتر مورد حمله اسیدها قرار میگیرد و دندان سالمتر میماند.
ضمن خدمت
بودجه بندی کتب شیمی
کتاب راهنمای معلم
سوالات تستی فصل اول شیمی دبیرستان
جلسه گروه شیمی
1-نگاهی گذرا به عملکرد سال گذشته
2-بررسی و توضیح برنامه عملیاتی سال جاری
3-برگزاری کارگاه آموزشی با موضوع "روش ظرح درس نویسی به روش ساخت گرایی"
کتابخانه الکترونی شیمی
میتوانید با عضویت در کانال زیر انواع کتابهای شیمی و مهندسی شیمی مرجع انگلیسی را دانلود و دریافت کنید
http://telegram.me/chemical_ebook
بخشنامه های ارسالی به مدارس:
1-1 1آبان روز آزمایشگاه نامگذاری شده لطفا تا تاریخ 94/8/9 آزمایشات ساده و قابل انجام در کلاس درس خود در کلیه پایه ها ویا هر فعالیت دیگری که سبب علاقه مند کردن دانش آموزان به انجام فعالیتها آزمایشگاهی میشود,طراحی کرده وبه کارشناسی تکنولوژی ارسال فرمایید
2-همکاران محترمی که در پایه چهارم تدریس دارند ,نظرات خود در خصوص تغییرات اعمال شده در کتاب درسی را تا تاریخ فوق ارسال نمایند
به نام خدا