توليد طلاي‌ مايع توسط محققان ايراني!

اسانس گل رز ماده اوليه صنايع عطر سازي در دنياست و هر کيلو از اين اسانس بيست ميليون دلار ارزش دارد. از اين رو، امروز از آن به عنوان طلاي مايع ياد مي شود.
اسانس گل محمدي مواد اوليه کارخانه هاي عطرسازي در دنياست که هر کيلوگرم آن در دنيا بيست ميليون دلار مبادله مي شود. از اين رو، دانشگاه کاشان با طراحي و ساخت دستگاه تقطير مداوم و تدوين نقشه راهبردي اقدام به توليد اين فراورده از گل محمدي کرده است.

به گزارش مهر، گل محمدي يا «رز» درختچه اي است با ارتفاع 1.5 تا 3 متر که ساقه هاي متعدد و افراشته و خاردار دارد. اين درختچه داراي پنج تا هفت برگچه است که حاشيه اين برگچه ها، دندانه اي اره شکل بوده و به رنگهاي قرمز، صورتي و سفيد يافت مي شود.

گل رز 40 تا 60 گلبرگ دارد و ميوه هاي آن تخم مرغي واژگون به طول 2.5 سانتيمتر مي باشد.
 
اين گل براي رشد به آب کمي نياز دارد. از اين رو، علاوه بر کاشان، در استانهاي خراسان رضوي، سمنان، اردبيل، آذربايجان شرقي و غربي، زنجان، کرمانشاه، فارس و کرمان نيز کشت مي شود.
 
اين گل براي نخستين بار در ايران کشت شد و سپس به ترکيه و دمشق و از آنجا به بلغارستان رفت. يکي از مهمترين محصول اين گل توليد اسانس است که هر چند خاستگاه اوليه اين گياه در ايران است، امروزه بلغارستان، تنها کشور صادرکننده اسانس گل محمدي در دنياست.
 
اسانس گل رز ماده اوليه صنايع عطرسازي در دنياست و هر کيلو از اين اسانس، بيست ميليون دلار ارزش دارد. از اين رو، امروز از آن به عنوان طلاي مايع ياد مي شود.  
 
اين در حالي است ايران توانايي توليد پانزده هزار هکتار گل محمدي را دارد، ولي بلغارستان با دو هزار هکتار کشت گل رز، سالانه هزار و پانصد کيلوگرم اسانس گل رز توليد و صادر مي کند.
 
با توجه به اهميت اقتصادي اين گل دانشگاه کاشان گام هايي در جهت فراوري اين گياه برداشته که از آن جمله، مي توان به توليد دستگاه تقطير مداوم اشاره کرد. با استفاده از اين دستگاه، اولين اسانس گل محمدي توليد و در مراسمي از آن رونمايي شد.

اين دانشگاه همچنين آزمايشگاه کنترل کيفيت اسانس گل محمدي را راه اندازي کرد تا توليدات بر اساس استاندارهاي جهاني باشد؛ افزون بر آنکه اسانس هاي توليد شده عاري از ميکروب و باکتري باشد.
 
علاوه بر اين، دانشگاه کاشان براي استفاده از کليه ظرفيت هاي کشور براي توليد اسانس اقدام به تدوين نقشه راهبردي «گل محمدي» کرد که در آن به ترسيم وضعيت موجود توليد گل محمدي و فرآورده هاي آن، وضعيت جهاني توليد اين گياه و بررسي وضعيت مطلوب توليد اين گياه و فرآورده هاي آن در کشور پرداخته است.
 
بنا بر نظر کارشناسان توليد فرآورده هاي گل رز به روش ارگانيک (کشت بدون سموم کشاورزي) در دنيا ارزش فراواني دارد که با توجه به کشت پراکنده اين گياه در کشور ظرفيت هاي مناسبي براي توليد ارگانيک گل محمدي در کشور وجود دارد. توليد ارگانيک گل رز باعث توليد فرآورده هاي خالص مي شود که در اين نقشه براي توسعه کشت ارگانيک اين گياه برنامه هاي راهبردي پيش بيني شده است

نمونه سوالات شیمی 1-خرداد ماه

 

نمونه سوالات شیمی 1

 

تبریک شیمیایی روز معلم!!

یک متن زیبا تقدیم به دبیران شیمی!
از طرف یکی از دانش آموزان دبیرستان هدی.سوم تجربی 

به نام خدا
مهر شما گرافیت وجود مرا الماس کرد.
من از با شما بودن چیزی فراتر از استوکیومتری زندگی و مولاریته ی شادی ها آموختم.
امیدوارم کلویید زندگیتان همواره شفا و معادلات زندگیتان موازنه شده باد و محلول زندگیتان از عشق و محبت فراسیر شده باشد

با بیشترین درصد خلوص دوستتان دارم و با بالاترین غلظت مولال"روزتان مبارک"

             12 اردیبهشت 1390 هنگامه.ت

اصول و فنون طراحی سؤال

1) اصولي كه بايد قبل از طراحي سؤال به آن توجّـه شود :

1-1. در طراحي آزمون بايد ويژگي‌هاي دانش آموز مد نظر باشد و تعداد سؤال و بسته پاسخ يا باز پاسخ بودن آزمون با توجّه به آنها در نظر گرفته شود.

1-2. در طراحي آزمون به بارم بندي و بودجه بندي كتاب توجّه شود.

1-3. هدف‌ کلی آزمون مشخص شود و با توجّه به هدف، نوع آزمون( مسابقه ،آزمون پيشرفت....) تعيين گردد.

1-4. اهداف آموزشي مورد نظر درجدول مشخصات درج گردد. در صورت امكان هدف نويسي توسط چند معلّم و طرّاح انجام شود . دقّت شود ، در كل آزمون اهداف كم ارزش ملاك عمل قرار نگرفته و سؤال پيش پا افتاده داده نشود.

1-5. براساس بندهاي يك تا چهار جدول مشخصات كامل گردد.

1-6. طبقات حيطه‌ي شناختي مورد انتظار . در جدول مشخصات درج شود.

ادامه نوشته

حسگرهایی برای تشخیص کلر در دمای اتاق ساخته شد

گروهی از محققان متوجه شده اند که نانو‌فیلم‌های اکسید قلع(SnO2) که مقداری ناخالصی آنتیموان(Sb) دارند، حتی در دمای اتاق هم می‌توانند ظرف مدت بسیار کوتاهی وجود گاز کلر را تشخیص دهند.

 

به گزارش پایگاه اینترنتی فناوری نانو، گاز کلر کاربردهای صنعتی متعددی دارد؛ اما در عین حال اگر در محیط زیست رها شود بسیار خطرناک خواهد بود.
مقدار ۱۵ ppm این گاز موجب سوزش گلو و مقدار ۱۰۰۰ ppm آن کشنده است. هم اینک برای تشخیص وجود کلر در محیط، از حسگرهای گازی مقاومتی استفاده می‌شود.
اگر چه هزینه تولید این حسگرها بسیار پایین است، اما در دماهای معمولی زمان پاسخ کندی دارند.
اخیراً جمعی از محققان آمریکایی متوجه شده اند نانو‌فیلم‌های اکسید قلع (SnO2) که مقداری ناخالصی آنتیموان(Sb) دارند، حتی در دمای اتاق هم می‌توانند ظرف مدت بسیار کوتاهی وجود این گاز را تشخیص دهند.
مقدار تنها ۱/۰ درصد ناخالصی آنتیموان نه تنها حساسیت بالایی نسبت به گاز کلر ایجاد می‌کند؛ بلکه می‌توان گازهای برم، هیدروژن، آمونیاک، مونوکسید نیتروژن، اکسید نیتروژن، HCl و CHCl3 را هم به کمک آن آشکار کرد.
آنها برای ساخت این فیلم دو گرم اکسید قلع را ـ که دارای ناخالصی آنتیموان بود ـ با ۵/۰ میلی‌لیتر اتیل سیلیکات ۴۲ درصد در اتانول اسیدی‌شده مخلوط کرده، با قرار دادن آن تحت فشار۵۴۶۳ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع، تکه‌ای به قطر ۱۳ میلی‌متر و ضخامت۸۰۰ µm به دست آوردند.
سپس آن را تا دمای۴۵۰ درجه سانتی گراد ، به مدت سی دقیقه حرارت دادند و محصول نهایی را روی یک قطعه شیشه قرار دادند و در نهایت با استفاده از رنگ رسانای نقره‌ای یک اتصال مسی روی آن ایجاد کردند.
با این کار حساسیت نمونة اولیه این حسگرهای گازی ـ که قبلا ۲ ppm بود ـ به ۵۰۰ ppb افزایش یافت و با فرآوری‌های الکترونیکی بیشتر می‌توان آن را حتی تا ۱۰۰ ppbهم رساند.
نتایج تحقیق این محققان در نشریه Nanotechnology منتشر شده ‌است .

منبع : ایرنا

مطالبی چند پیرامون عدد آووگادرو

 آووگادرو ، با استفاده از قانون فاراده که مقدار الکتریسیته لازم برای آزاد کردن یک یون گرم +H را ۹۶۴۸۷ کولن بدست آورده بود و با استفاده از بار الکترون ، این عدد را بدست آورد. زیرا ۹۶۴۸۷ کولن الکتریسیته برای آزاد کردن یک مول الکترون مصرف می شود. پس :

 

N=96487 / (1.6021*10-19)  = ۶٫۰۲۲۵*۱۰۲۳

مطالبی چند پیرامون این عدد:

شیمیدانها همیشه از عدد آووگادرو استفاده می کنند؛ زیرا یک شیمیدان بر اهمیت این عدد واقف بوده و می داند که به چکار می آید.آیا تا بحال به این فکرکرده اید که:

 

این عدد از کجا آمده؟

آیا آووگادرو خودش همه محاسبات رو انجام داده ؟

ممکنه که این عدد یک عدد قرار دادی باشه؟

چطوری آنرا اندازه گیری کرده اند؟

 

برای دریافت پاسخ به ادامه این نوشتار توجه کنید.

 

آماده ئوآووگادرو(Amadeo Avogadro ) (1776-1856) صاحب فرضیه آووگادرو در سال ۱۸۱۱ همانی است که به همراه استانیس لائو (Stanislao Cannizzaro)[ صاحب قانون گای لوساک (Gay-Lussacs)] کلیه شبهات مربوط به مقیاس وزن اتمی را در کنفرانس کارسرو(Karlsruhe ) به ظرافت تمام از میان برداشتند.

بله عدد آووگادرو عنوانی است که به افتخار محاسبه تعداد اتمها ؛ ملکولها و ….موجود در یک گرم مول از هر ماده شیمیایی به او داده شد. البته شایان ذکر است که چنانچه واحد جرم را عوض نمایید ( مثلا پوند مول بگیرید) مقدار عدد آووگادرو دیگر ۱۰۲۳*۶٫۰۲۲ نخواهد بود.

اولین کسی که تعداد مولکولهای جرمی مواد را محاسبه نمود جوزف لاشمیت( Josef Loschmidt)( (1821-1895) دبیر یکی از دبیرستانهای استرالیا بود. وی در سال ۱۸۶۵ با استفاده از تئوری جدید جنبش ملکولی (KMT) تعداد ملکولهای موجود در یک سانتی متر مکعب از ماده گازی شکل ، تحت شرایط متعارفی دما و فشار را محاسبه و مقدار آنرا ۱۰۱۹*۲٫۶۶ بدست آورد. معمولا این عدد را ثابت لاشمیتز می نامند. این مقدار در سایتNIST به میزان ۲٫۶۸۶ ۷۷۷۵ x 1025 m-3 آورده شده است.

 

برای اولین بار چه وقت عدد آووگادرو بکار گرفته شد؟

بنظر می رسد که اولین بار در سال ۱۹۰۹ و در مقاله ای تحت عنوان : حرکت برآونی و واقعیت ملکولی(Movement and Molecular Reality) که به قلم جین باپتیس جین پرین (Jean Baptiste Jean Perrin (b. Lille, France, 30.9.1870-d. New York, 17.4.1942.) نوشته شده این تخصیص صورت گرفته است. این مقاله در( Annals De Chimie et de Physique ) از فرانسه به انگلیسی توسط فردریک سودی(Fredric Soddy ) ترجمه شده و هم اکنون نیز در دسترس است.

پرین همان کسی است که در سال ۱۹۲۶ جایزه نوبل فیزیک را بواسطه کار بر روی عدم پیوستگی ساختار ماده و خصوصا کشف تعادل ته نشینی (sedimentation equilibrium) از آن خود نمود. نام پرین برای بسیاری از کسانیکه با محاسبات دینامیک ملکولی سروکار دارند آشناست زیرا بسیاری از این روشها توسط وی توسعه داده شده است. در مقاله پرین او گفته که : این عدد ثابت N ، ثابتی است جهانی که مناسب است آنرا ثابت آووگادرو درنظر بگیریم.

در مراسم اهدا جایزه نوبل در سال ۱۹۲۶ در باره کار پرین گفته شد که :

شاید بتوان گفت که در این کار که ما آنرا خلاصه نموده ایم ؛ پرین بطور غیر مستقیم به وجود ملکولها اشاره نموده است. همانطور که از مشاهده مستقیم در ک می کنیم ، ذرات میکروسکپی موجود درمایع ، هیچگاه در حال استراحت نیستند. آنها بطور دائم در حرکتند ، حتی در شرایط کامل تعادل بیرونی ، دمای ثابت و …

تنها توضیح انکار ناپذیر برای این پدیده ، انتساب حرکت ذرات به شوکهای تولیدی از سوی ملکول خود مایع است. انشتین تئوری ریاضی این پدیده را قبلا عنوان نموده بود. اولین دلیل تجربی این تئوری توسط فیزیکدان آلمانی سدیگ (Seddig) بیان شده است. بعد از وی ؛ دو دانشمند بطور همزمان بر روی این مسئله کار کرده اند. یکی از انها پرین و دیگری ودبرگ (Svedberg) بود. ما تنها به پرین می پردازیم. اندازه گیریهای او بر روی حرکت برآونی نشان داد که تئوری انشتین کاملا صادق است. هر چند که این اندازه گیری ها مقدار جدیدی را برای عدد آووگادرو ارائه نمود.

 

تولید ضربه های ملکولی نه تنها حرکت رو به جلو ذرات را در مایع سبب می شود بلکه آنها را به چرخش نیز وا می دارد. تئوری این چرخش توسط انیشتین بیان شده بودولی اندازه گیری این چرخش توسط پرین به انجام رسید.درحین همین اندازه گیری ها بود که وی به عدد جدیدی برای آووگادرو دست یافت. خب نتایج این تحقیقات چیست؟ در دو گرم هیدروژن چندتا ملکول وجود دارد؟

 

خب باتوجه به این سه روش ؛ این جوابها بدست می آیند: ۶۸٫۲ x 1022; 68.8 x 1022; 65 x 1022

کارهای انشتین و پرین قدمهای اولیه در راه شناخت ماهیت ملکولهایی به حساب می آیند که حتی تا پیش از دهه ۱۹۰۰ ناشناخته بودند و عدد آووگادرو دارای مقداری بود که باید بطور تجربی اندازه گیری میشد.در ادامه کار لاشمیتز و پرین ؛ بسیاری از دانشمندان با بکارگیری روشهای مختلف تلاش زیادی را برای رسیدن به مقدار دقیق تری از تعداد ملکولهای موجود در یک مول ماده ، انجام داند ولی تا سال ۱۹۳۳ هنوز به قطعیت مناسبی دست نیافتند. مقاله ویرگو( فیزیکدانی در دانشگاه شفیلد انگلستان) تحت عنوان “Loschmidts Number” منتشره در سال ۱۹۳۳ بیان میدارد که :

این عدد که متناوبا از آن به عنوان عدد آووگادرو یاد می شود بیان دیگری است از عدد لاشمیتز که همان تعداد ملکولهای موجود در یک سانتی متر مکعب از گاز در شرایط استاندارد می باشد.

متاسفانه این تعابیر اغلب ناپایدار هستند. فرضیه مهم آووگادرودر شناسایی تعداد ملکولهای گازهای مختلف در حجم معین ( تحت فشار و دمای یکسان) در سال ۱۸۱۱ فرموله شد و لذا با نام وی درآمیخت؛ اما آووگادرو تخمینی کمی از ثابتهای بالا ارائه ننمود.

اولین تخمین واقعی از تعداد ملکولهای موجود در یک سانتی متر مکعب از گاز ، تحت شرایط استاندارد ، در سال ۱۸۶۵ و توسط لاشمیتززده شد و از این زمان بود که تعداد ملکولها ( اتمها) در یک گرم ملکول(اتم) مورد ارزیابی قرار گرفت.البته بر پایه اکثرمتون علمی آلمانی ، از نقطه نظر کمیتی چنان بر می آید که بجای عدد لاشمیتز بر سانتی متر مکعب باید گفت عدد لاشمیتز بر ملکول (اتم) گرم .

 

لذا تا سال ۱۹۳۳نظریه روشنی که این عدد باید به چه نام معرفی شود ، وجود نداشت. ویرجو ادامه می دهد که در آن سال ۸ تعیین جدا از هم برای کشف مقدار واقعی این عدد ساخته شده بود.( زیرا این عدد پایه ثابت اتمی است که احتمالا مقدارش مهمترین چیز در فیزیک اتمی می باشد). جدیدترین مقدار برای آنچه که ما امروزه آن را عدد آووگادرو می نامیم؛ پراش پرتو ایکسی است که در فاصله شبکه ای فلزات و نمکها سنجیده می شود. در مقاله ویرجو ، کوششهایی را که وی پیش از این در استفاده از این روش به انجام رسانده ، آورده شده است.در کتابهای نوین شیمی عمومی نتایج متاثر از این روشها آورده شده است.مثلا از داده های حاصل از اشعه ایکس ، فرد می تواند معین کند که تیتانیم (TI) دارای ساختمانی با هسته مرکزی مکعب شکل ( یعنی دو اتم تیتان برای هر سلول) بوده و طول هر گوشه آن ۳۳۰٫۶ پیکومتر است. همچنین می توان دریافت که چگالی فلز تیتان ۴٫۴۰۱ گرم بر سانتی متر مکعب است.تعداد مولکولهای تیتان در یک مول از آن (۴۷٫۸۸ گرم) یعنی عدد آووگادرو را می توان به صورت زیر محاسبه نمود:

امروزه بهترین مقدار که همانا ۶٫۰۲۲ ۱۴۱ ۹۹ x 1023 mol-1 اتم بر مول است ؛ بهترین مقدار متوسطی است که از بهترین روش ممکن بدست آمده است. تحصیل تجربی این عدد کار بسیار مشکلی است و باید گفت که در حال حاضر ۸ عدد مختلف برای عدد آووگادرو از روشهای تجربی بدست آمده است.

 

ماهیت واقعی شیشه کشف شد

 ۵۰‬ سال تلاش دانشمندان به ثمر نشست: ماهیت واقعی شیشه کشف شد

 

دانشمندان دانشگاه بریستول از برکت پیشرفت عظیم در شناخت ماهیت شیشه، این تصور ساخت وسایل مختلف از شیشه را در واقعیت ترسیم کردند.

به گزارش فیزورگ، مانند خودروها در راهبندان،در شیشه اتم‌ها نمی‌توانند به مقصد برسند زیرا مسیر ، توسط اتم‌های کناری بسته شده و در نتیجه اتم‌ها بسیار آهسته و کند حرکت می‌کنند و به همین دلیل شیشه هرگز کاملا یک جامد حقیقی نمی‌شود.
اکثر دانشمندان بیش از ‪ ۵۰‬است که سعی کرده‌اند به ماهیت شیشه پی ببرند.

این فعالیت‌ها تا کنون بر روی تلاش برای شناخت این راه بندان متمرکز بود اما اکنون دکنر پدی رویال از دانشگاه بریستول و همکارانش از استرالیا و ژاپن نشان داده‌اند که این مشکل واقعا در مقصد قرار دارد و نه در خود راه بندان.
نتایج این تحقیقات در نشریه نیچر متریال منتشر شده است.
این گروه تحقیقاتی نشان داده است که شیشه به خاطر تشکیل ساختارهای اتمی خاصی در آن هنگام خنک شدن یعنی زمانی که اتم‌ها به مقصد می‌رسند، جامد نیست.
رویال افزود برخی مواد زمانی که خنک می‌شوند به صورت بلور در می‌آیند و اتم هایشان در الگوی بسیار منظمی موسوم به شبکه چیده می‌شود.
اگرچه شیشه می‌خواهد کریستالی باشد اما زمانی که خنک می‌شود اتم‌ها در یک چیدمان تقریبا تصادفی قرار می‌گیرند که این امر مانع شکل‌گیری یک شبکه منظم می‌شود.
سر چارلز فرانک از دانشکده فیزیک دانشگاه بریستول در دهه ‪ ۱۹۵۰‬گفت چیدمان این گیرافتادن می‌تواند آیکو ساهدران ( جسم ‪ ۲۰‬وجهی که هر وجه به شکل مثلث است) را شکل دهد اما در آن زمان نتوانست این یافته خود را به صورت تجربی نشان دهد و اکنون دانشمندان تصمیم گرفتند این آزمایش را رویال گفت این آزمایش را به منظور اثبات گفته‌های وی انجام دادیم.
مشکل این است که به خاطر کوچکی بسیار نمی‌توان آنچه را بر اتم‌ها در هنگام خنک شدن می‌گذرد مشاهده کرد.
از این رو با دانشمندان از ذرات خاصی موسوم به کلوئیدها استفاده کردند . اندازه کلوئیدها که اتم‌ها را تقلید می‌کنند در حدی است که با استفاده از پیشرفته‌ترین میکروسکوپها می‌توان آنها را مشاهده کرد.
پژوهشگران سپس برخی از این ذرات را خنک و آنچه را که روی می‌دهد مشاهده کردند.
محققان دریافتند ژلی که این ذرات شکل می‌دهند نیز می‌خواهند کریستالی شوند اما به خاطر شکل‌گیری ساختارهای ‪۲۰‬وجهی مانند، قادر به این کار نیستند واین درست همان چیزی بود که فرانک در ‪ ۵۰‬سال پیش پیش بینی کرده بود.
شکل‌گیری این ساختارها موجب گرفتار شدن مواد می‌شود و توضیح می‌دهد که چرا شیشه، نه مایع است و نه جامد و فقط شیشه است.

 

منبع : ایرنا

 

دانلود کتب شیمی

در اين قسمت بيش از 70 لينک ورود کتابخانه هاي فارسي قرار داده شده که شما مي توانيد از آنها ديدن وکتاب ها را به صورت رايگان دانلود کنيد

کلیک کنید

جدول تناوبی

با کلیک بر روی عنصر مورد نظر اطلاعاتي نظير نام عنصر, نقطه ذوب, نقطه جوش, جرم عنصر و ... را با بالاترين سرعت دريافت کنيد

کلیک کن

نقش دانشمندان مسلمان در علم شيمي

به گزارش «تابناک»، در اين کتاب گفته شده که علم شيمي از علوم بسيار قديم نزد مسلمانان (ايراني و عرب و...) است. با گرايش و کوشش مسلمانان در علم شيمي، دانشمندان مسلمان نه تنها خرافات را از اين علم زدودند، بلکه با نوآوري‌هاي خود زمينه را براي پيشرفت‌هاي شگفت انگيز در دوره‌هاي بعد نيز فراهم آوردند.
سرويس فرهنگي ـ كتاب نقش دانشمندان مسلمان در علم شيمي، بحثي درباره تاريخ و زمينه‌ها و انگيزه‌هاي پيشرفت آن در بين مسلمانان (عرب، ايراني، و...) است.

به گزارش «تابناک»، در اين کتاب گفته شده که علم شيمي از علوم بسيار قديم نزد مسلمانان (ايراني و عرب و...) است. با گرايش و کوشش مسلمانان در علم شيمي، دانشمندان مسلمان نه تنها خرافات را از اين علم زدودند، بلکه با نوآوري‌هاي خود زمينه را براي پيشرفت‌هاي شگفت انگيز در دوره‌هاي بعد نيز فراهم آوردند.

گفته شده در انتقال علم شيمي به جهان اسلام دانشمندان مسلمان (ايراني) چون جابر بن حيان، شاگرد امام صادق (ع)، زکرياي رازي، ابونصر فارابي، و ابوريحان بيروني و... نقش بسزايي داشته‌اند.

 

کتاب شامل مقدمه مترجم، پيشگفتار، مقدمه مولف، و سه فصل است. فصل اول به آن دسته از منابع علم شيمي اختصاص دارد که دانشمندان مسلمان از آن بهره برده‌اند، فصل دوم درباره علم شيمي نزد مسلمانان است.

و در فصل سوم دانشمندان پرآوازه مسلمان در رشته شيمي (که ايراني‌ها از برجسته‌ترين‌ها) هستند، معرفي مي‌شوند. اين انديشمندان عبارتند از: امام جعفر صادق(ع)، حکيم عمر بني اميه: خالدبن يزيد، جابر ابن حيان، زکرياي رازي، مجريطي، ابونصر موفق، ابن سينا، طغرايي، ابوالقاسم عراقي، جلدکي. در بخش پاياني نيز منابع و ماخذ آمده است

سوالات المپیاد شیمی

 

سری اول        سری دوم   سری سوم    سری چهارم قسمت اول

سری چهارم قسمت دوم     سری پنجم   سری ششم   سری هفتم

سوالات المپیاد شیمی

المپیاد شیمی تستی مرحله دوم

سوالات آمادگی مرحله دوم المپیاد شیمی

 

پاسخنامه سوالات آمادگی المپیاد شیمی

 

 

ر} لب خانم ها

اگر گفتید متوسط میزانی که یک خانم در طول عمرش روژلب میخوره چقدره؟؟؟ 2 کیلو

یک زن در کل زندگی اش 2 کیلو روژلب میخوره و این روژلب حاوی 300 گرم سرب میباشد که 68 درصد میزان سرطان را در خانمها افزایش میدهد.

حالا یک خبر دیگه: 75 درصد روژلب های وارداتی از کشور ترکیه دارای مواد اکسید آهن، پلی اتیلن،دی اکسید تیتانیوم هستند و خطر ریسک ابتلا به سرطانهای ریوی و سینه را تا 55 درصد بالا میبرند

نکته ی مهم:

برای اینکه مطمئن بشید که روژلب شما حاوی سرب نیست و سالم است کافی است مقداری از آن را روی پوست دست خود بکشید و با طلای زرد محکم روی آن چند بار بکشید، اگر روژ لب به رنگ سیاه و تیرگی متمایل شد حاوی سرب است و آن را دور بریزید

مراقبت از جواهرات

1- هنگام حمام گرفتن و یا شتستشوی دست هـا، جـواهر آلات خـود را در بیاورید چون صابون
 سبب ایجاد لایه نازک روی جواهر آلات میگردد.
2- با جواهر آلات آشپزی نکـنیـد زیـرا گـرمای شـدید و روغــن موجب صدمه زدن به نگین جواهرآلات میگردد.

3- همواره پس از آرایش و یا عطر زدن جواهر آلات خود را به تن کنید.

4- فلزات قیمتی را تنها با یک پارچه ویژه پرداخت و یا پارچه نمدی پاک کنـیـد زیـرا حوله و یـا
پارچه به خاطر آن کـه گـرد و غبـار را در خــود دارنـد باعث خراش برداشتن جواهر آلات میگردند.

 5- جواهر آلات را از ضربه، مواد شیمیایی، نور خورشید و گرمای شدید محافظت کنید.

6- در استخر و یا شستشوی ظروف و یا لباسها جواهر آلات خود را در بیاوریـد زیـرا کلر سبب تغییر رنگ و یا شل شدن نگین ها میگردد.

 7- جواهر آلات را بمنظور جلوگیری از خراشیده شدن بطور مجزا نگهداری کنید.

 8- نگهداری نقره در یک کیسه در بسته کدر شدن آن را بتعویق می انــدازد. اما هیچگاه مروارید را درون کیسه پلاستیکی قرار ندهید.

 9- بهترین روش تمیز کردن جواهر آلات استفاده از آب و صابون اندک بهمراه یـک مـسـواک نرم
میباشد

بازیافت کاغذ در منزل!!

بازیافت کاغذ

آیا می دانید براى تولید هر تن کاغذ در کشور ۱۵ اصله درخت تنومند قطع مى شود. و این کاغذها بعد از هر بار مصرف بدون اینکه مجددا به چرخه تولید برگردند در زیر خاک مى پوسند و به آلودگى هرچه بیشتر آب و خاک مى افزایند. نزدیک به ۱۰ درصد معادل 7۵۰ تن از زباله هاى تهران را در روز کاغذ تشکیل مى دهد در حالى که کمتر از ۱۰۰ تن آن بازیافت مى شود.  تولید روزانه 7۵۰ تن کاغذ زباله در تهران در حالی است که نرخ هر کیلو کاغذ وارداتی دو دلار است و سالانه ۵۵۰ هزار تن کاغذ وارد کشورمی شود.

 روزانه حدود70۰ تن کاغذ باطله تنها در مرکز دفن زباله کهریزک دفع می شود که این مقدار کاغذ معادل دفن ۹۰۰ اصله درخت سبز و تنومند است. مواد اولیه تهیه کاغذ از درختان کمیاب جنگل ها تامین می شود به همین دلیل بازیافت کاغذ و محصولات کاغذی نسبت به تولید کاغذ در ۴۸ درصد از انرژی و ۵۸ درصد از آب مصرفی در صنعت کاغذسازی صرفه جویی می کند. برای تولید هر تن کاغذ ۲ تن چوب و ۲۰۰ هزار لیتر آب مصرف می شود که این میزان با بازیافت مواد به نصف کاهش می یابد. روزانه بیش از ۸ درصد از ترکیبات زباله های شهری تهران را کاغذ و مقوا تشکیل می دهد و بازیافت روزانه این میزان کاغذ باطله حدود۹۰۰ اصله درخت را از نابودی نجات می دهد .

حال که به ارزش و اهمیت بازیافت پی برده اید  بیایید با هم کاغذ های باطله مان را باز یافت کنیم . برای اینکار به مواد و وسایل زیر نیاز دارید .

کاغذ باطله، ظرف نسبتا بزرگ ، آب گرم ، نشاسته ذرت ، فویل آلومینیمی

ابتدا کاغذ های باطله مانند روزنامه را خرد کرده و در یک ظرف ریخته و به آن آب گرم اضافه کرده و اجازه دهید کاغذ ها چند ساعتی مانده تا خمیر شود . گهگاه آنرا به هم بزنید ، هر گاه شبیه به خمیر شد ، شما برای ساختن کاغذ آماده اید . به خمیر یک قاشق چایخوری نشاسته ذرت و کمی آب داغ اضافه کرده و همه را با هم یک بار دیگر مخلوط کنید . حالا خمیر شما آماده است و باید یک صافی بسازید .

 

برای ساختن صافی ، یک ورقه آلومینیمی را به شکل مربع یا مستطیل تا کرده ( در ابعاد کاغذی که می خواهید بسازید)و با یک وسیله تیز آنرا سوراخ ، سوراخ نمایید .

حالا وقت ساختن کاغذ است یک ورق آلومینیمی جدید گرفته و آنرا روی روزنامه باطل گذاشته و با قاشق مقداری از خمیر را روی آن قرار دهید هنگامی که ورقه آلومینیمی با لایه ای از خمیر پوشیده شد صافی تان را روی آ ن فشارداده تا تمام آب آن خارج شود.  حال آنرا کنار گذاشته تا بتدریج خشک شود .

اگرشما می خواهید تزئینات به کاغذتان اضافه کنید گلهای خشک ، کاغذ رنگی و براق یا هر چیز دیگری را هنگامی که هنوز خمیر مرطوب است را روی آن قرار داده ، سپس ورقه آلومینمی راروی آن گذاشته و کتابها را روی آن قرار داده و سطح آنرا پرس کنید . بعد از مدتی کتابها را برداشته و لایه فویل رویی را بردارید و یک شبانه روز آنرا رها کنید تا خشک شود . ( اگر کاغذ تان نیمه مرطوب است برای سریعتر خشک شدن می توانید از سشوار استفاده کنید . وقتی کاغذتان خشک شد ، کاغذ را از فویل آلومینیمی زیری جدا کنید . شما می توانید کنار های آنرا نا صاف رها کنید یا آنرا مرتب کرده تا شبیه کارت شود

طنز دانشمندان!

يه روز يه فيزيکدان، يه زيست شناس و يه شيمي دان که شنا بلد نبودن براي اولين بار ميرن به اقيانوس.

فيزيک دان ميگه: "من ميخوام درباره فيزيک امواج تحقيق کنم." و ميپره تو آب و ديگه برنمي گرده.

زيست شناس ميگه: " من ميرم درباره گياهان کف اقيانوس تحقيق کنم." و اونم به سرنوشت فيزيک دان دچار ميشه.

شيمي دان چند ساعتي منتظر ميشه و بعد توي دفترچه گزارشش مينويسه: " 1- آب دريا فيزيکدان ها و زيست شناس ها را در خود حل مي کند. ..."

 

توليد پلاستيک از شيره پوسته بادام هندي

درختان بادام هندي در جنگل هاي مناطق حاره يي از ويتنام تا برزيل گسترده شده اند. چسب، رزين، پلاستيک و رنگ محصولاتي هستند که از مشتقات نفتي به دست مي آيند. اکنون شرکت Cimteclab به فناوري جديدي به نام Cnsl دست يافته است که امکان توليد اين محصولات را از شيره پوسته بادام هندي ميسر مي کند. از اين شيره رزين به دست مي آيد و از رزين توليد چسب و رنگ، لاک داخل لوله، لمينيت کفپوش، پلاستيک و لاک براي رنگ کردن چوب امکان پذير مي شود. به گزارش مهر محققان اين شرکت در اين خصوص اظهار داشتند؛ «علاوه بر سازگارپذيري زيستي اين محصولات، توليد پلاستيک و رزين از شيره پوسته بادام هندي مزيت هاي اقتصادي نيز دارد به طوري که هزينه هاي محصولات مشتق شده از اين رزين حداکثر سه برابر کمتر از هزينه محصولات مشابه توليد شده از نفت است.» اين شرکت در حال حاضر دو کارخانه توليد اين رزين را در مناطق حاره يي هند و برزيل تاسيس کرده است. در اين دو منطقه بيشترين ميزان بادام هندي کشت و توليد مي شود. پيش بيني مي شود از آغاز سال 2010 عرضه تجاري اين محصول با حجم توليد جهاني حداقل 15 هزار تن در سال آغاز شود

طیف نشری و خطی

انرژي  تابشي متشکل از دو ميدان نوساني و مغناطيسي والکتريکي است که در فصا با حرکت موجي انتقال مي يابد

براي هر موج فاصله در ماکزيمم يا دو مينيمم يک طول موج يا لاندا   ناميده مي شود

  امواج الکترومغناطيس شامل محدوده وسيعي از طول موج ها هستند که تنها بخش کوچکي از آن توسط چشم ما قابل ديدن است
اين امواج از  طول موجهاي بسيار کوتاه با انرژي هاي بسيار بزرگ مانند اشعه گاما  تا طول موج هاي بسيار بلند باانرژي هاي بسيار کم مانند امواج راديويي را در برميگيرند . از اين بين تنها بخش کوچکي از امواج توسط چشم ماقابل ديدن مي باشد

 وقتي شعاعي از تابش الکترومغناطيس از يک منشور ميگذرد ، شکسته مي شود . درجه شکست بستگي به طول موج آن شعاع دارد طول موج هايکوتاه بيش از طول موج هاي بلند شکسته ميشوند بنابراين براي تجزيه يک شعاع تابش متشکل از طول موجهاي مختلف به طول موج هاي تشکيل دهنده آن مي توان از منشور استفاده کرد

 
طيف پيوسته

 چون نور سفيد ترکيبي از تمامي رنگهاست و تمامي طول موجهاي محدوده مرئي راشامل ميشود پس اگر از منشور عبور کند نوار عريضي از رنگها را شامل ميشود که مانند رنگين کمان پيوسته اي است که در آن کناره هر نوار رنگي  به کناره نوار مجاوردر هم مي آميزد مثلا بنفش در آبي و آبي در سبز و .... به اين طيف، طيف پيوسته ميگويند زيرا تمامي طول موج ها در بر مي گيرد
ولي اگر شعاعي که از منشور ميگذرد همه طول موج ها نداشته باشد طيف حاصله يک طيفي است که طيف خطي ناميده ميشود طيف خطي فقط شامل طول موجهاي معيني بوده و در بين خطوط مربوط به طول موجهاي خاص نوار هاي تاريک ديده ميشود 
از ديدگاهي ديگر طيف ها را مي توان به دو نوع جذبي و نشري تقسيم کرد 

 

طيف جذبي :

 وقتي به يک ماده نوري را ميتابانيم ماده قسمتي از نور تابيده شده را جذب کرده وباقي را عبور دهد اگر نور عبور کرده را از يک منشور عبور دهيم به طيف حاصله طيف جذبي ميگويند . طيف جذبي ميتواند خطي يا پيوسته باشد

طيف نشري :

 اگر يک ماده را از طريق حرارت دادن ويا قوس الکتريکي و يا يه هر طريق ديگر به شدت گرم کنيم ماده از خود نور تابش ميکند ( پديده نشر ) در صورتيکه تابش نشرشده را از يک منشور عبور دهيم به طيف حاصله طيف نشري گفته ميشود طيف نشري هم ميتواند خطي يا پيوسته باشد

 

 
طيف نشري خطي اتم ها :

 اگر اتم هاي گازي شکل يک عنصر را در يک قوس الکتريکي ، يک جرقه الکتريکي ،ويا شعله گرم کنيم نور از آنها منتشر ميشود . اگر شعاعي از اين نور را توسط منشور تجزيه کنيم يک طيف خطي حاصل ميشود از اين رو به آن طيف نشري خطي اتمي ميگويند

 براي بررسي چگونگي اين پديده ، اتم هيدروژن را در نظر ميگيريم : 

اتم هيدروژن تنها داراي يک الکترون است واين الکترون در پايين ترين مدار آن يعني مدار اول قرار داردبه اين حالت، حالت پايه مي گويند . وقتي اتم هيدروزنرا گرم کنيم الکترون آن تحريک شده وبا جذب انرژي از تراز پايه به تراز هاي بالاتر مي جهد اين حالت را حالت برانگيخته مي گويند . ولي الکترون در تراز هاي بالاناپايدار بوده و با رها کردن انرژي جذب کرده به تراز هاي پايين تر بر مي گردد و اين بار انرژي کسب کرده را  به صورت تابش بر مي گرداند

اگر الکترون از تراز i به تراز f ارتقا  يابد به اندازه تفاوت انرژي  اين دو تراز يعني به اندازه( Ef – Ei) انرژي جذب ميکند و در برگشت در صورتي که به همان تراز i

برگردد همان مقدار انرژي را نشر ميکند .

بنابراين مي توان نتيجه گرفت هرچه تفاوت انرژي دو لايه بيشتر باشد انرژي نور نشري بيشتر و طول موج آن کوتاه تر است . طول موج تابش نشر شره در انتقالات را مي توان با بکار گيري فرمول زير محاسبه کرد

 نکته

 1. هم در طيف نشري  و هم در طيف جذبي هر عنصر ، طول موجهاي معيني وجود دارد كه از ويژگيهاي مشخصه آن عنصر است. يعني طيفهاي نشري  و جذبي هيچ دو عنصري مثل هم نيست.

2. اتم هر عنصر دقيقا همان طول موجهايي از نور سفيد را جذب مي‌كند كه اگر دماي آن به اندازه كافي بالا رود و يا به هر صورت ديگر بر انگيخته شود، آنها را تابش مي‌كند

آيا واقعيت دارد که آب گرم زودتر از آب سرد يخ مي زند ؟

 اما اين موضوع را از زمان ارسطو مي‌دانستند و افرادي مانند ارسطو ، بيکن و دکارت مطالعاتي روي آن انجام داده بودند اما اين پديده تاسال 1969عملا در تحقيقات علم مدرن وارد نشده بود. در اين سال دانش آموزان مدرسه‌اي در تانزانيا نسبت به اين پديده کنجکاو شده و آزمايش هايي روي آن انجام دادند و نام آن را امپمبا گذاشتند.
منظور از امپمبا چيست؟
اگر درون دو ظرف که شکل و جنس کاملا يکساني دارند، مقدار آب کاملا مساوي ريخته شود و اختلاف دماي آن‌ها حدود 20 يا 30 درجه سلسيوس باشد و آن‌ها را با دقت بسيار زياد و با يک روش سرد کنيد، مشاهده خواهيد کرد که آب گرم زودتر از آب سرد يخ مي‌بندد و ما امپمبا را مشاهده خواهيم کرد. براي بررسي دلايل اين پديده توجه به موارد زير ضروري است:
اگر شما دوظرف آب با دماي داشته باشيد، گرچه دماي آن دوظرف يکسان است اما ممکن است خصوصيات بسيار متفاوتي داشته باشند. به عنوان نمونه يکي دماي جداره اش بسيار سرد و دماي مرکزش بسيار گرم است، در حاليکه ديگري دماي تمام نقاطش يکسان است. در واقع دماسنج ميانگين دما را تعيين مي کند. يا اين که آب گرمي که تا خنک شده باشد با آبي که از ابتدا بوده است، بسيار متفاوت است. چرا ؟ ممکن است جرمش کم شود يا اين که جريان‌هاي همرفتي سبب ايجاد يک توزيع ناهمگون در آب شوند . حتي ممکن است آب گرم تغييراتي در محيط اطراف خود يا ظرف به وجود آورد .

حال به بررسي دلايل مي پردازيم:

1- فرض نماييد که اگردرون دو ظرف که شکل و جنس کاملا يکساني دارند ، با مقدار آب کاملا مساوي ريخته شود و تفاوت دماي آن‌ها حدود 20 يا 30 درجه سلسيوس باشد و آن ها را با دقت بسيار زياد و با يک روش مي‌خواهيم سرد کنيم تا دماي آن ها به صفر برسد:
هنگام سرد شدن آب گرم ممکن است بخش قابل توجهي از آن بخار شود . اين تبخير دو تاثير در جريان خنک شدن آب مي‌گذارد. اول اين که جرم آب کم مي‌شود، پس خنک شدن آن راحت‌تر و سريع‌تر مي شود و دوم اين که براي عمل تبخير نياز به گرما مي باشد و اين گرما را از محيط اطراف خود مي‌گيرد در نتيجه آب باقيمانده سريع تر سرد مي شود. تبخير بدون ترديد يک عامل مهم توضيح پديده امپمبا است. اما تنها دليل نيست زيرا پديده تبخير نمي تواند مواردي از امپمبا را که در ظرف هاي در بسته انجام مي‌شود را توجيه کند.

2- مي‌دانيد که انحلال پذيري گاز ها با افزايش دما در آب کمتر مي شود. آب داغ گاز کمتري را نسبت به آب سرد در خود به صورت محلول دارد. اين موضوع مي تواند سبب آسانتر شدن همرفتي در آب گرم شود و آب گرم به طور يکنواخت تري خنک شود يا شايد بر اثر اين پديده گرماي لازم که بايد از واحد جرم آب گرفته شود تا آب گرم يخ ببندد ، نسبت به آب سرد کاهش يابد. گرچه بسياري از آزمايشگران طرفدار اين توجيه هستند، اما تاکنون هيچ روش محاسبه‌اي براي آن ارائه نشده است.

3- احتمالا هنگامي که آب سرد مي‌شود، جريان‌هاي همرفتي گسترش مي يابند و ديگر يک توزيع يکنواخت حرارت در حجم آب نخواهيم داشت. مي‌دانيم که چگالي با افزايش دما کاهش مي‌يابد و به همين دليل سطح آب از ته آن گرم تر است. آب گرم چگالي کمتري دارد، پس سبکتر است و روي آب سرد که سنگينتر است قرار مي گيرد. اين پديده ( اثر سطح داغ ) ناميده مي‌شود . مي‌دانيم که حرارت آب از سطحش به بيرون منتقل مي‌شود . پس آب با سطح داغ ، حرارتش را سريع تر از آنچه انتظار داريم از دست مي‌دهد. وقتي آب گرم اوليه خنک مي‌شود، ممکن است به دليل جريان هاي همرفتي يک سطح داغ در آن ايجاد شود. پس سرعت خنک شدن آن از سرعت خنک شدن آب سرد اوليه در دماي ميانگين يکسان بيشتر مي شود.

4 -ايجاد تغيير در محيط : تفاوت نهايي بين سرد کردن آب گرم و آب سرد به خود آب مربوط نمي‌شود، بلکه به محيط اطراف بستگي دارد. آب گرم ممکن است در محيط اطراف خود تغييراتي ايجاد کند که در کل روند سرد کردن تاثير بگذارد . براي نمونه اگر ظرف ها را روي لايه‌اي از يخ بگذاريم، ظرفي که داراي آب گرم است مي‌تواند يک لايه از يخ زير خود را ذوب و در حقيقت در آب صفر درجه ي حاصل قرار گيرد و تماس بهتري با سطح خنک کننده برقرار کند و انتقال حرارت راحت تر صورت گيرد.

گرچه به ذکر دلايلي براي توجيه اين پديده اشاره گرديد، اما هنوز هيچ توضيح قابل قبول و ثابت شده‌اي براي اين پدِيده ارائه نشده.

نحلال پذيري (حلاليت) مواد در آب

ميزان حل شدن مواد مختلف در آب حتي در دماي يکسان متفاوت است. بيشترين مقدار يک ماده که در دماي معيني در 100 گرم آب حل مي شود انحلال پذيري آن ماده را مشخص مي کند. در اين صورت محلول حاصل يک محلول سير شده است يعني توانايي حل کردن مقدار بيشتري از ماده حل شونده را ندارد.
 
يادآوري: مخلوط همگن را محلول مي گويند هر محلول دست کم از دو جزء تشکيل شده است آن جزء که مقدار مول بيشتري را شامل مي شود حلال و جزء ديگر حل شونده نام دارد.
 
مواد محلول، نا محلول و کم محلول:
 
با توجه به ميزان انحلال پذيري مواد آنها به سه دسته تقسيم مي شوند:
 
الف) مواد محلول: به موادي گفته مي شود که انحلال پذيري آنها بيش از 1 گرم باشد. يعني بتوانند بيش از يک گرم در 100 گرم آب حل شوند.
 
ب) مواد نامحلول: به موادي گفته مي شود که انحلال پذيري آنها کمتر از 01/0 گرم باشد يعني نتوانند بيش از 01/0 گرم در آب حل شوند.
 
پ) مواد کم محلول: به موادي گفته مي شود که انحلال پذيري آن ها بين 01/0 تا 1 گرم حل شونده در 100 گرم آب است.
 
آشنايي با ترکيب هاي محلول و نامحلول :
 
الف) ترکيب هاي محلول
 
1) تمام نيترات ها محلول هستند.
 
2) تمام کلرات ها محلول هستند.
 
3) تمام استات ها محلول هستند به جز مس (II) استات كه کم محلول است.
 
4) تمام فلوئوريدها محلول هستند به جز فلوئوريدهاي کلسيم، سرب، باريم، منيزيم.
 
(منزيم، باريم، سرب، کلسيم : منباکس)
 
5) تمام کلريدها ، برميدها و يديدها محلول هستند به جز کلريدها، برميدها، و يديدهاي سرب، مس (I) ، جيوه ي (I) ، نقره .
 
( جيوه ، نقره ،‌مس ( I ) و سرب : جينمس )‌
 
6) تمام سولفات ها محلول هستند به جز سولفات هاي باريم، سرب، کلسيم، نقره، استرانسيم (بس ناک)
 
سولفات باريم و سرب ( بس) نامحلول هستند و سولفات هاي نقره، استرانسيم و کلسيم (ناک) کم محلول مي باشند.
 
7) تمام اسيدها محلول هستند به جز بوريک اسيد و سيليسيليک اسيد .
 
ب) ترکيب هاي نامحلول (رسوب)
 
1) تمام سولفيدها نا محلول هستند به جز سولفيد فلزهاي قليايي و آمونيوم سولفيد
 
2) تمام فسفات ها نامحلول هستند به جز فسفات فلزهاي قليايي و آمونيوم فسفات
 
3) تمام کربنات ها نامحلول هستند به جز کربنات فلزهاي قليايي و آمونيوم کربنات
 
4) تمام بازها يا هيدروکسيدها نامحلول هستند به جز هيدروکسيدهاي فلزهاي قليايي و آمونيوم هيدروکسيد
 
5) در ميان هاليدهاي نقره فقط نقره فلوئوريد (AgF) محلول است و ساير هاليدهاي نقره نامحلول هستند.
 

 
انحلال پذيري نامحدود :
 
مهمترين موادي که انحلال پذيري آنها در آب حدود معيني ندارد ( يعني به هر نسبتي در آب حل مي شوند) عبارتند از:
 
1) الکل هاي سبک مانند اتانول و متانول
 
2) استون
 
3) کربو کسيليک اسيدهاي سبک مانند استيک اسيد و فرميک اسيد